Modern Dünyanın Cennet Vaadi

 

“Ölümden sonra bizi bekleyen bir cennet yoktur ve cenneti dünyada yaratıp birkaç teknik zorluğu aşmayı başarırsak sonsuza dek bu cennette yaşayabiliriz.”*

Yüzyıla damga vuran yazarlardan Yuval Noah Harari’den yaptığım bu kesit dünyanın kalıplaşmış rutinlerini sorgulatacak bir etkiye sahiptir. Özellikle geleneksel bağların güçlü olduğu muhafazarlığın zamanla sistemleştiği toplumlarda bu tür sorgulayıcı ifadeler bireyin yaşamına yönelik bir tehdit gibi algılanabilmektedir; ancak tarihsel süreç göstermektedir ki düşünebilen insan eleştirel aklı sayesinde bu zincirleri kırmayı her geçen gün daha fazla başarmaktadır dolayısıyla bahsedilen “cennet”,  yaşadığımız dönemde tam olarak karşılığını bulamasa da;  gücü elinde bulunduranların himayesinde, günümüzde şiddet ve savaş aracılığıyla kendi gerçek yüzünü göstermektedir. Henüz yaşanmamış bir gerçeği yaşadığı çağın mutlak hakikati gibi benimseyen toplumlarda ise kuşkusuz insanlık tarihinin en çarpıcı paradokslarından biridir.

Peki bu zinciri kırmak, çağımızın zehirli yükünü hafifletebilir mi? Toplumun en güçlü sesi olma iddiasındaki kitleler gerçekten gücü elinde tutabilir mi? Sürü psikolojisi ile harekete geçen yığınlar, gücün pervazsız etkisi altında savrulurken; kalabalık içinde soluklaşan yüzlerin ne kadar etkili olabileceği tartışmalıdır. Robotlaşan zihinler, giderek kimliksiz bireyler yaratmakta; bastırılmış güçsüzlük ise insanı, yönünü kaybetmiş bir bombaya dönüştürebilmektedir.

“Kitle insanı bezdiren bir suskunluktur. Politik denklemlerdeki bilinmeyendir. Bu bilinmeyen, bütün politik denklemleri yok edebilmektedir.”**

Yaşadığımız çağın buhranı, toplumsal cinnet hali, kriz anlarında oluşan travmalar, soğuk savaşın oluşturduğu insanlık trajedileri, kapitalist düzende yoksunluk ve yoksulluğun iliklerimizde hissedilmesi bununla beraber yapılan(yaptırılan)barışçıl görüşmeler ve akabinde meydana gelen tedirginlik hali ne derece bozuk bir dünyada yaşadığımızı ve doğru bir düzeni yakalamanın zorluğunu göstermektedir ve olması gerekene ulaşabilmenin yükünü, insan üzerindeki yıkıcı etkilerini açık şekilde hissettirmektedir. Ezcümle söylenilen cennet kavramı (duvarlarla çevrili bahçe) ve onu yaşanabilir bir düzene dönüştürme arzusu; yapamadığımız, göremediğimiz, dokunamadığımız, ya da kendimize haram kıldığımız her şey için insanın bitmeyen anlam arayışından doğmaktadır.

Yapılması gereken bir reçete yazmak değil, asıl olan cennet tasvirini yaşadığımız çağ ile bütünleştirmek ve bunu toplumun tüm kesimlerine entegre edebilecek bir yapıya kavuşturmaktır. Başarmak, kaybetmenin en ağır yerinde tekrar ayağa kalkıp yeniden direnç gösterebilmektir. Cehennemi bizlere reva görüp cennet bahçelerinde mistik rüyalara dalanlar, Ömer Hayyam’ın dizelerinde dolaşıp şarabı haram kılanlar, yoksul sofrasını kıble sayıp altın varakların ihtişamında iftar açanlar, elinde emeğin alın teri gözlerinde çukurlaşan yoksulluk ile savaşanlara kaderimizin bir sınavıdır diyebilecek kadar adileşen bir dünyada cenneti yaşayabilmek kimin tekelindedir?

İnsanlığa ölüm sonrası bir cennet vaat edip yaşadığı çağı cehenneme çeviren bir düzenin, yeryüzünü yaşanabilir kılmak gibi bir amacı hiçbir zaman olmamıştı. Çünkü gerçek cennet; mistik vaatlerde değil, insanın insanca yaşayabildiği adil bir dünyada mümkündür. İrade yoksunluğu çeken, kendi kararını ipotek altına alan, servetine servet katan, fakirin ekmeğindeki mayaya vergi bağlayan sistemin cenneti yaşanabilir kılma gibi bir gayesi olabilir mi?

                                                                                                                                        Fırat Zeydan [Katkılarından dolayı eşim Sultan Zeydan'a teşekkür ederim.]

Alıntılar: * 21.yüzyıl İçin 21 Ders - Yuval Noah Harari

              ** Sessiz Yığınların Gölgesinde - Joan Baudrillard